Våre regler
Hvis du leser innlegg på VGD du mener er i strid med våre regler (les reglene her) kan du trykke på dette symbolet over det aktuelle innlegget. VG Nett vil vurdere om innlegget skal fjernes.

Nynorsk og innvandrarar

NYTT TEMA
Scandinoco
ScandinocoInnlegg: 5354
09.04.16 14:49

Sjølv hadde eg nynorsk som hovudmål på skulen, men bokmål var alltid enkelt for meg. Eg var aktiv i Mållaget ei stund, var t.o.m. formann der før eg flytta frå den kommunen. Men etter at eg flytta frå Norge så har eg brukt bokmål til den meste offisiell korrespondans, nynorsk til familie og vener i Norge. Og det finst ord på nynorsk som for meg er "kunstige": ord som t.d. "byrja"; "Noreg", - heldigvis er mesteparten av orda valfrie og eg kan skrive "begynner" og "Norge" sjølv om eg skriv på nynorsk. 

No les eg ein artikkel av finske Sanna Sarromaa med tittelen "Nynorsken: Norges helligste ku". Artikkelen startar med å beskrive ein del absurde ting, som ein som ikkje ville betale bot fordi den ikkje var utskriven på nynorsk, lenger nede snakkast det om folk som kallar seg "tospråklege" fordi dei snakkar og skriv både nynorsk og bokmål. Litt som om ein skulle seie at folk er tospråklege om dei snakkar og skriv både amerikansk og britisk engelsk. 

Sarromaa har mange gode poeng i artikkelen sin. Men så kjem ho inn på flyktningane, og kva dei skal lære. For meg ville det logiske vere at dei lærer den målforma som er mest brukt der dei bur - eller nærmast den målforma. T.d. er vel nynorsken mest utbreidd i Møre og Romsdal, Sogn og Fjordane, deler av Hordaland og Rogaland. For meg er det logisk at innvandrarane kan kunne få lære nynorsk i desse delane av landet; men dersom dei bur i Oslo, t.d., er det ulogisk at dei skal lære ei målform som blir lite brukt der. For eksempel, om ein bur i USA så er det ulogisk at ein skal lære britisk engelsk, eller omvendt.

Kva meiner andre? Det hadde vore interessant å høyre frå innvandrarar som bur i "nynorsk-sona" - det er dei som eigentleg veit best!  

 

Langveg
LangvegInnlegg: 9449
11.04.16 11:46
Scandinoco: Litt som om ein skulle seie at folk er tospråklege om dei snakkar og skriv både amerikansk og britisk engelsk.

Denne samanlikninga er som mykje av det Saromaa skriv, meiningslaus. Nynorsk og bokmål skil seg langt meir enn britisk og anglomaerikansk skriftmål. Skal tru om ikkje nynorsk skil seg meir frå bokmål enn bokmål frå dansk. Ho kunne like gjerne ha skrivi at ein kunne læra bokmålsungar dansk skriftmål og kutta ut bokmålet.

Når det gjeld den opplæringa utlendingar får i norsk i nynorskland, er det av reint pedagogiske grunnar viktig at dei får opplæring i nynorsk. Har røynsle frå Libanon der det var kul umogleg å læra stort av di undervisninga i arabisk låg langt frå talemålet. I samtale med libanesarar kom det ein lærde, til lita nytte og talemålet utvikla seg ikkje. Diverre er ikkje den libanesiske utgåva av arabisk nedfelt i eit skriftspråk, men å læra eit skriftmål og eit talemål som skilde seg så kraftig frå einannan, på same gong, let seg ikkje gjera. Nynorsk som ligg svært nær talemålet på Vestlandet, er heldigvis nedfelt i eit skriftspråk - og skal utlendingar fungera godt i nynorskland, er det opplagt at dei bør læra nynorsk skriftmål. Har dei eit solid grunnlag i nynorsk, er bokmål barnemat om dei flyttar austpå. Trefte ein palestinar her om dagen som hadde fått opplæringa si på nynorsk i Sogn og Fjordane. Etter eit år i Oslo tala han oslomål. Det sat berre att litt av vestlandsk fonetikk - men det hadde jo lite med nynorskopplæringa å gjera.

P.s. Lite brukte ordformer og ord er per se ikkje kunstige. Tykkjer til dømes opmerksamheit og merksemd er meir "kunstig" enn ans - jamvel om ans er lite brukt. Det same gjeld verkelegheita og røynda. Ein rik ordskatt vert ikkje mindre verdefull om ein ikkje ausar av han jamt.

(Innlegget ble redigert 11.04.16 11:57)

Valdriss
ValdrissInnlegg: 7509
11.04.16 12:01

En ganske morsom historie med innvandrere og norske dialekter.
For ca. 20 aar siden traff jeg et ektepar fra Nederland som begge
hadde studert norsk ganske intensivt, fordi de skulle flytte til Norge .
Begge var fysioterapeuter og fikk jobb i to nordmoerskommuner.

De pratet godt norsk og var mildt sagt fortvilte fordi de ikke forstod
noe av hva de "innfoedte" der oppe sa, enten de var fra nynorsk- eller bokmaalskommune.  Jeg har tidligere omtalt dialekta der som landets styggeste, om der er tillatt.
Dette paret hadde funnet ut at de maatte flytte litt soerover for
aa kunne forstaa folk, saa de soekte paa jobber der.  Jaja, jeg
forstaar tildels at spesielt eldre personer kun prater dialekt, men
i slike tilfeller hadde det jo ikke skadet om de i alle fall proevde seg med litt tilnaermet norsk, hahaha..
Saa alle vaere merkelige dialekter kan skape endel problemer,
men "artig lell" som han saa vaar gode politikerveteran.

Langveg
LangvegInnlegg: 9449
11.04.16 12:21
Valdriss: De pratet godt norsk og var mildt sagt fortvilte fordi de ikke forstod
noe av hva de "innfoedte" der oppe sa, enten de var fra nynorsk- eller bokmaalskommune.

Ein bør ta skikken dit ein kjem. Om ein tykkjer nederlandsk er stygt og ikkje skjønar ymse nederlandske dialektar, bør ein vel gå i seg sjølv om ein har tenkt å slå seg ned der. Har ei soge frå ei bygd i innlandet. Ein utlending ville vita eit eller anna og spurde to innfødde først på tysk, så fransk, så engelsk. Dei han spurde, skjøna like lite. Då utlendingen vel var faren, sa den eine fastbuande til den andre: Fint å kunna så mange språk, du! -Ja, men det hjelpte han jo ikkje her, sa den andre. .  

Valdriss
ValdrissInnlegg: 7509
11.04.16 13:07
Langveg: Ein bør ta skikken dit ein kjem. Om ein tykkjer nederlandsk er stygt og ikkje skjønar ymse nederlandske dialektar, bør ein vel gå i seg sjølv om ein har tenkt å slå seg ned der.

Vel, ikke vet jeg om du misforstaar meg litt, men naar de hadde laert
og pratet saa bra norsk som disse to, saa forstaar jeg at de naermest fikk sjokk paa Moere.  Faktisk saa er det fortsatt mange nordmenn som har vanskelig for aa forstaa dialekten(e) der, noe jeg har stor forstaaelse for, og jeg er oppvokst der.

Jeg husker min soesters beste venninne, hun fikk jobb i en forretning i Oslo, det var langt hjemmefra den gangen.  Hun ble anmodet av sjefen om aa proeve aa prate litt norsk, for kundene klaget paa at de ikke forstod henne.

Ja den historien du forteller er jo morsom, har nok hoert om liknende tilfeller.  F.eks. trailersjaafoeren  som jevnlig kjoerte til Italia.  Det var en som spurte han om han ikke hadde problem med spraaket paa grensene og ved fortolling.
Ikke noe problem for meg sa han, men tollerne de har virkelig problem!  Den synes jeg var ganske morsom.

Ha aen go` kvaeill.

Langveg
LangvegInnlegg: 9449
11.04.16 13:26
Valdriss: Vel, ikke vet jeg om du misforstaar meg litt, men naar de hadde laert
og pratet saa bra norsk som disse to, saa forstaar jeg at de naermest fikk sjokk paa Moere.

Trefte ein gong ein "sunnfjording", som synte seg å vera frå Nederland. I Oslo tok alle han for å vera vaskekte nordmann, og han var fullstendig klar over kor smart han hadde vori ved å læra seg ein norsk dialekt. Andre stader i landet vart han teken for heilnorsk, det var berre heime i Sunnfjord at folk kunne avsløra han. Han koste seg verkeleg på sine osloturar - og folk hadde ikkje problem med å skjøna det han sa. .

Scandinoco
ScandinocoInnlegg: 5354
11.04.16 20:31

Langveg, ja, skriftleg er vel nynorsk noko annleis enn bokmål men ikkje verre enn at dersom ein klarar å lese ei av målforma så klarar ein å lese den andre. (Ikkje sikkert det er alle som er einige med det dog). Men dersom nokon spør meg kor mange språk eg snakkar så reknar eg aldri med svensk og dansk i desse språka, sjølv om eg forstår dei, og nok klarar å snakke dei og, om eg legg godviljen til. På same måte har eg aldri rekna nynorsk og bokmål som to forskjellige språk, så det meinar eg er tull. Forsovidt så er det jo variasjonar i sjølve nynorsken og; eksempelvis nemnde "byrja" og "begynne"; "Noreg" og "Norge" - sjølv skriv du "skrivi" (Sogn-dialekt?) medan eg sjølv skriv "skrive" og begge er rette. Eg prøvde ellers ikkje å seie at desse orda er "kunstige"; men at det ville vere "kunstig" for meg å bruka dei.

Mange vestlendingar har reist til Oslo og ikkje blitt forstått - iallefall enkelte ord. Ein eg kjenner brukte ordet "korg" (kurv) og det var visst omtrent utanlandsk for dei Oslofolka han snakka med... Sjøv synest eg at den målforma som er nærast nynorsk, er den frå Sunnmøre. Det er vel eigentleg dei som snakkar tydelegaste nynorsken og. 

Men det er mange målformer som kan vere mykje vanskelegare å forstå - enkelte målformer frå Dalane og frå Trøndelag kan vere vanskeleg å forstå for nokon av oss; Sognedialekt og enkelte dialektar frå Rogaland kan og vere litt vanskelege å forstå om praten går for raskt. Og då hjelp det lite uansett kor mykje ein dominerar både bokmål og nynorsk.... Litt som Valdriss beskriv!

(Innlegget ble redigert 11.04.16 20:32)

Andriken
AndrikenInnlegg: 2465
11.04.16 21:59

Hva med å bytte ut nynorsk i skolen med kinesisk ? Når den gule flod kommer (nostradamus) vil det være en fordel å kunne mandarin.

7heaven
7heavenInnlegg: 512
12.04.16 03:52

Etter min mening, er det lite nyttig å lære flyktningene nynorsk. Etter den obligatoriske tiden ute i bygdene, vet de at de skal flytte til Oslo og/eller Drammen. Der får de ikke noe nytte av dette.

Desverre

7heaven
7heavenInnlegg: 512
12.04.16 03:52
Andriken: Når den gule flod kommer

Utflod

Langveg
LangvegInnlegg: 9449
12.04.16 10:49
Andriken: Hva med å bytte ut nynorsk i skolen med kinesisk ?

Veit du kor mykje tid som vert brukt på nynorsk i veka i skular der det er sidemål? Skal elevar læra kinesisk, må du nok tidobla den tida. Med den undervisninga dei no har i lettare språk som fransk og tysk, lærer norske elevar stort sett ingen ting. Dei kan ikkje seia ei korrekt setning på t.d. fransk og skjønar ikkje når nokon talar til dei på fransk. Trur det vert brukt meir tid på antimobbekampanjar i skulen enn på sidemål. Nynorsk gjev dessutan elevane ein viss sans for grammatikk - som kan koma godt med når dei skal læra framandspråk bortsett frå engelsk som tillikes med bokmål er nærast grammatikklaust. I bokmål og engelsk kan opplæringa gå føre seg utan kunnskapar i grammatikk. Båe desse språka er jo nærast for forenkla blandingsspråk  (creolspråk) å rekna.  .

(Innlegget ble redigert 12.04.16 10:50)

Andriken
AndrikenInnlegg: 2465
12.04.16 14:21

Er det stor forskjell på norsk og nynorsk grammatikk ?

Scandinoco
ScandinocoInnlegg: 5354
12.04.16 20:17

Langveg du er i allefall ikkje språklærar, så mykje kan eg seie! Og du må ha lært engslsk på eit tidleg tidspunkt når du seier det er grammatikklaust! At du seier bokmål er grammatikklaust kjem vel av det same - og såvidt eg hugsar lærte eg ikkje "bokmålsgrammatikk" på skulen..... Det trongst ikkje for den er lik den nynorske. 

At det brukast mykje tid på antimobbingskampanje er positivt. Eg veit kva mobbeoffer går igjennom og eitt av dei tinga eg hugsar best var at eg tenkte: "Kvifor gjer ikkje dei vaksne noko?"

Langveg
LangvegInnlegg: 9449
12.04.16 23:14
Andriken: Er det stor forskjell på norsk og nynorsk grammatikk ?

Sjølvsagt er det det, sjå på substantivbøyinga, bm: jenter, gutter, problemer, nyno: jenter, gutar, problem - alt avhengig av kjøn på ordet. Sjå på bøying av svake verb i presens: (bm) kaster, tenker, skiller, slipper. Nynorsk kastar, tenkjer, skil, slepp alt avhengig av om det er a-verb, e-verb, høyrer til velja-klassa eller er sterkt. Samsvarbøying er ei anna fallgruve for bokmålsungar når dei skal læra nynorsk: Bm: Bilen er kommet, bilen har kommet. Nyn: Bilen er komen, bilen har komi/kome. Prøv til slutt å setja denne setninga om til nynorsk: Liker dere dere der dere bor nå, eller likte dere dere bedre der dere bodde før?

Langveg
LangvegInnlegg: 9449
13.04.16 11:34
Scandinoco: Og du må ha lært engslsk på eit tidleg tidspunkt når du seier det er grammatikklaust!

Eg skreiv vel nærast grammatiklaust. Poenget er at bokmål og engelsk kan lærast utan grunnleggjande grammatikkopplæring. Når det gjeld fransk, tysk og russisk er grammatikk-kunnskapar ein nøkkel, ein føresetnad for å skriva korrekt, og det gjeld som eg har peika på, også for nynorsk i stor mon. Engelsk brukar stort sett berre bokstaven s som grammatikalsk element (i tillegg til -ed i fortid for svake verb. Sterke verb må puggast, og det finst ingen grammatikalsk nøkkel for dei) , engelsk bøygjer ikkje adjektiv og skil ikkje mellom direkte og indirekte objekt. Infinitiv av verb fell som oftast saman med presens og imperativ. Omsett til norsk vert engelsk ofte reine barnespråket. I buy new books in book stores in central streets in the main town. Direkte omsett: Jeg kjøpe ny bøker i bok butikker i sentral gater  i den hoved by. Av alle europeiske språk er det vel engelsk som minner mest om kinesisk når det gjeld uttrykksmåten.

(Innlegget ble redigert 13.04.16 11:39)

Scandinoco
ScandinocoInnlegg: 5354
13.04.16 17:25

Her er eg ueinig. Setninga du skriv der på engelsk er jo eigentleg eit prov på at engelsk ikkje er så "nærmast grammatikklaust"? Ein må jo vite når ein skal oversetja "kjøpe" eller "kjøper", og vite at "in the main town" (kva er det for slag uttrykk?) betyr "i hovudbyen". Elles trur eg at engelsk er for oss nordmenn ganske enkelt å læra fordi grammatikken er ganske lik vår eigen, men har du spurt ein spansktalande person om h@n synest engelsk grammatikk er enkelt? 

Eit døme:

"I like red cars" er på norsk "Eg likar raude bilar". Men på spansk er det: "Me gustan los carros rojos" - skal ein oversetja til norsk ord for ord så er berre uttrykkjet "me gustan" (der det ikkje er "eg" som "likar" noko men noko som aktivt gjer at eg likar det) komplisert, og resten av setninga: "bilar raude". No kan du argumentera at det er spansk grammatikk som er komplisert, men den spansktalande lyt lære seg den engelske grammatikke i setninga like mykje som den engelsktalande lyt lære seg den spanske.

Du kan jo og prøva å spørje utlendingar som har anna morsmål enn akkurat engelsk, om dei synest dei har lært bokmål utan grunnleggjande grammatikkopplæring....

Langveg
LangvegInnlegg: 9449
13.04.16 19:51
Scandinoco: Du kan jo og prøva å spørje utlendingar som har anna morsmål enn akkurat engelsk, om dei synest dei har lært bokmål utan grunnleggjande grammatikkopplæring....

Det har eg fleire døme på. Du har framleis ikkje skjøna poenget. Grammatikk er ein føresetnad for å skriva korrekt tysk, fransk og russisk om det dreier seg om eit framandspråk. Alle morsmål lærer ungane stort sett utan grammatikalske nøklar. Engelsk og bokmål er lette å læra etter den såkalla naturmetoden av di ein ikkje treng omgrep som konjunktiv, kasus, direkte objekt, indirekte objekt, samsvarsvarsbøying (fransk og nynorsk) a-verb, e-verb. velja-.klassa (nynorsk). Engelsk er dessutan kjønnslaust, og bokmål bøygjer stort sett substantiva likt i fleirtal uansett kjøn. Når det gjeld engelsk og bokmål, dreier det seg først og fremst om å læra seg ord og faste uttrykk, gode grammatikk-kunnskapar er ingen snarveg som i meir raffinerte språk.  

(Innlegget ble redigert 13.04.16 19:53)

Scandinoco
ScandinocoInnlegg: 5354
14.04.16 03:44

Nei, eg trur det er du som ikkje skjønar poenget (mitt poeng). Russisk kan eg ikkje, men den franske og italienske grammatikken er sjølvsagt mykje meir komplisert enn den engelske, ogmeir komplisert enn den spanske og - som i sin tur er meir komplisert enn den engelske. Eg har heller aldri hevda noko anna. Eg vil imidlertid ikkje kalle grammatikken for "snarveg" når den blir for komplisert....

Men det betyr ikkje at engelsk og bokmål er "nærmast grammatikklaust" slik du hevdar. Engelsk grammatikk kan vere enklare, spesielt for oss nordmenn. Ikkje alle veit at ein på engelsk kan seie "if I were a bird"; spansktalande har problem med å vite kvar eit adjektiv skal stå i ein setning, og det er ikkje alltid så enkelt å vite kva ein refererar til når ein skriv "buy", eller vite korleis ein skal lesa ordet "read". Kanskje er vi eigentleg einige, kanskje det berre er uttrykket "nærmast grammatikklaust" eg reagerar på... 

Engelsk har elles både direkte og indirekte objekt, konjunktiv og subjunktiv.

(Innlegget ble redigert 14.04.16 03:46)

JudasT
JudasTInnlegg: 4822
14.04.16 11:31
Scandinoco: konjunktiv og subjunktiv

Dert var nytt for meg. Kan du forklåre skilnaden?

Scandinoco
ScandinocoInnlegg: 5354
14.04.16 17:01
JudasT: Dert var nytt for meg. Kan du forklåre skilnaden?

Lite - dei er oftast brukt som synonym gramatisk, så eg skulle vel ha skrive subjunktiv/konjunktiv. 

Poenget er likevel det same - Langveg skriv at ein "ikkje treng" begrep som subjunktiv på engelsk - subjunktiv eksisterar på engelsk i aller høgste grad. 

JudasT
JudasTInnlegg: 4822
14.04.16 18:47

"I aller høgste grad"? Nei, konjunktiv eksisterer berre så vidt på engelsk. Men meir enn i nynorsk. (I bokmål finst ikkje konjunktiv i det heile). Tysk og fransk har båe konjunktiv, men mindre brukt munnleg enn skriftleg. I spansk finn ein konjunktiv "i aller høgste grad".

Valdriss
ValdrissInnlegg: 7509
15.04.16 12:05
Scandinoco: den franske og italienske grammatikken er sjølvsagt mykje meir komplisert enn den engelske, ogmeir komplisert enn den spanske og - som i sin tur er meir komplisert enn den engelske.

Som allltid forsvinner mine innlegg, saa  kun en kortversjon naa.
Jeg synes at engelsk baade grammatikk og ikke minst ulik uttale av samme bokstav i ulike ord er totalt forvirrende. Det kommer nok av at jeg ikke har studert saa mye, men jeg var tross alt da jeg laerte litt engelsk.
Da jeg var godt over 50 studerte jeg spansk ganske intensivt, og
det er det enkleste spraak jeg har vaert borti.( Jeg har tidl. ogsaa meget god eksamen i svensk som en ver inne paa.)
Spansk uttales nesten alltid slik som ordet skrives, og grammatikken er ganske systematisk og grei, saa den tok jeg raskt. 
For 10-20 aar siden ville en diskusjon om dette vaert spennende,
men etter 10 aar uten praktisk spansk har det ingen hensikt naa,
men jegville bare nevnte mitt syn paa saken.

De siste 8 aar har det gaatt i "kinanesisk" som vi sa hjemme, men det er noe helt annet.  Men, "artig lell".

Naa gikk det greit, og da vil jeg bare tilfoeye.  Alle de jeg har undervist i spansk
i Norge har sagt det samme som meg.  Spansk er det enkleste spraaket aa laere,
og til dagligtale dekker naatid og datid det meste for alle til reisebruk etc.

(Innlegget ble redigert 15.04.16 12:09)

ferdamann
ferdamannInnlegg: 17
30.10.16 03:13

Eg bur i Sør-Vestlandet (er ikkje norsk), og meiner at nynorskkunnskapane mine gjer det enklare for meg å skjøne dei ulike lokale talemåtane her i Rogaland.

Dessverre er det sånn at kommunen eg bur i har bokmål som administrasjonsspråk sjølv om dialekten her eigentleg er nærare nynorsk.
Likevel er det eit faktum at INGEN brukar nynorsk her (les: ingen beherskar nynorsk...)

Eg vil nesten tru eg er den einaste nynorskbrukaren i heile kommunen...
Trist eigentleg, men det er nok den noverande utviklinga her (som nesten overalt) at dialekten i stadig større grad vert utvatna. Resultatet er eit talemål som inneheld meir og meir  bokmål... (t.d. uttrykk og ord som  "i hvert fall", "selvfølgelig", "kun", osv.)

Ungdommane slit med nynorsk som sidemål på skulen (hugs: det er ikkje Oslo her - dei snakkar nesten nynorsk...), og gidd ikkje lære seg denne målforma. Som utlending har eg lite forståing for at dei "innfødde" faktisk nektar å lære det eigne språket. Eigentleg bør nynorsk vere hovudmål her, slik som i nokre nabokommunar (eg trur Bjerkreim, Time og Klepp har NN). Kvifor lærer dei bokmål i det heile?

Bokmål vert sett på som "regular norwegian" sjølv om det strengt teke ikkje eingong er norsk...
I mine auga er det sånn at nynorsk (prefikset "ny" kan eigentleg utelatast) er "norsk", medan bokmål er eit språk som for tida vert brukt i Norge.
Om 30 eller 40 år er kanskje engelsk det språket som vert brukt her i Norge - likevel vert ikkje engelsk "norsk" då. Det same gjeld bokmål som eg ikkje kan sjå på som "skikkeleg norsk" når ein samanliknar det med nynorsk...

Eg har hittil ikkje møtt ein einaste nordmann som verkeleg meistrar nynorsk - iallfall når det er snakk om nokolunde brukbar nynorsk.
Det er synd, for eg vil gjerne lære meg god og skikkeleg nynorsk etter kvart. For å lykkast med det hadde det vore hjelpsamt å ha gode og sikre nynorskbrukarar rundt seg.
Korleis skal utlendingar lære seg nynorsk så lenge det ikkje eingong finst nokon nordmenn i nærleiken som meistrar sjølve målforma...

Har budd i Norge i 9 månader no, og starta med nynorsken for om lag 6 månader sidan. På dette tidspunktet hadde eg allereie lært bokmål i nesten 2 år. Det har altså ikkje berre golde å lære noko nytt, men også å "gløyme" det eg hadde halde på med før... Eg er stort sett sjølvlært og har ikkje hatt noka norskundervisning på skule/kurs - korkje bokmål eller nynorsk.

Hovudstaden og Austlandet er nok tapt for godt, men i det minste her i Vestlandet bør ein prøve å stå imot bokmålet si overmakt.
Om ikkje nordmennene gidd å ta vare på det eigne språket, då får utlendingane ta seg av dette...

PS: Om det er e- eller a-infinitiv spelar inga rolle. Her nede er det jo eigentleg a-infinitiv, men eg plar likevel bruke "e-mål" skriftleg sidan eg synest det er greiare å lese.

JudasT
JudasTInnlegg: 4822
30.10.16 03:46
ferdamann: starta med nynorsken for om lag 6 månader sidan.

Då er det berre å ynskje til lukke med prestasjonen. Eg fann berre ein feil (to stader), og det var ein norskfeil, ikkje spesiell for nynorsk. Ein utruleg prestasjon (på meir enn ein måte)!
(Feilen var elles: på Vestlandet, ikkje i).

ferdamann
ferdamannInnlegg: 17
31.10.16 00:02

Takk for hyggeleg respons! Det var fint å høyre at innlegget mitt er nesten feilfritt.
Riktig preposisjonsbruk kan vel reknast som det vanskelegaste - iallfall for dei som ikkje har norsk som morsmål...

Når det gjeld preposisjonsbruk i samanheng med stadnamn er det jo endå meir forvirrande. Her verkar det å vere heilt vilkårleg/tilfeldig!?

I Rogaland, men Vest-Agder?


Men, trass i at dei rosande orda vil eg nesten tru du har oversett ein annan feil eg gjorde! Har no plutseleg lagt merke til det.
Eg skreiv: "Hovudstaden og Austlandet er nok tapt for godt."

Det ser ut til at det manglar korrekt samsvarsbøying i fleirtal, eller tek eg feil?
"Hovudstaden og Austlandet er nok tapte  for godt."

 


Forresten tykkjer eg at det som vert kalla for "Høgnorsk" er endå kjekkare. Eg held for augeblikket på med å lære meg nokre grunnleggjande kunnskapar i høgnorsk, men må innsjå at dette dessverre ikkje er ei målform som høver til kvardagsbruk. Likevel fint å få vite korleis det norske språket eigentleg bør sjå ut... 

JudasT
JudasTInnlegg: 4822
31.10.16 05:14
ferdamann: I Rogaland, men på Vest-Agder?

Fylke tek i, medan landskap og stadnamn vekslar mellom og i. Difor i Rogaland. Vest-Agder er etter mi erfaring berre nytta som namn på fylket, og eg har då heller aldri høyrt anna enn i Aust-Agder (der eg er godt kjend). Difor set eg spørjeteikn ved Vest-Agder. Men det heiter rett nok Agder, om heile landskapet.

Land-namn elles tek ofte : på Helgeland, Hadeland, Rauland. Men i Grenland – lett skal det ikkje vere!
(Tilfeldig er vel ikkje rette ordet; det er rett nok vanskeleg å finne reglar for bruk av i eller på, men korrekt bruk står likevel nokså fast).

(Innlegget ble redigert 31.10.16 05:23)

Langveg
LangvegInnlegg: 9449
31.10.16 09:36
ferdamann: Forresten tykkjer eg at det som vert kalla for "Høgnorsk" er endå kjekkare

Høgnorskfolket held seg stort sett til Aasen, men på eit viktig punkt gjer dei det ikkje - diverre. Aasen ville ha hestarne og kvinnorna/borgerna i fleirtal (etter gamalnorsk; hestarnir, kvinnornar, borgirnar) . Denne r'en er fallen ut i  dei fleste dialektane bortsett frå dei der ein finn han att som d/t (jentudn). Det var for ein stor del i samnordisk ande at Aasen ville halda på denne r'en, jfr dansk (hesterne, kvinderne - om eg ikkje tek i miss) og svensk (hestarna, kvinnorna).

Flott at du slær eit slag for samsvarbøyinga. Ei tid ville Språknemnda/Språkrådet gjera henne valfri, men er gått attende på det. No skal det vera tapte i fleirtal ved vera, verta, bli: Saka er ikkje tapt jamvel om mange elevar er tapte for saka.

PS. Det paradoksale ved nemninga høgnorsk er at høg truleg er eit lånord frå svensk, på norrønt het det hár, jfr fjellet Hårteigen. Elles skulle eg gjerne sett at ein skreiv sterke hokjønnsord fullt ut: borgin, ikkje borgi.

 

(Innlegget ble redigert 31.10.16 09:46)

ferdamann
ferdamannInnlegg: 17
31.10.16 20:36
JudasT: Difor set eg spørjeteikn ved på Vest-Agder.

Når ein ber Google om hjelp, så tyder alt på at det sanneleg heiter "i Vest-Agder" (el. Aust-Agder) og ikkje "".


Når det gjeld høgnorsk, så tykkjer eg at det òg er interessant å sjå at dette er den einaste normerte målforma, som enno tek vare på nokre særnorske bøyingsformer som ikkje lenger må brukast på nynorsk. Her er det snakk om presensformer til nokre sterke verb.

Som døme kan m.a. nemnast:

å ha (hava) - eg hev
å få - eg fær
å slå - eg slær
å stå - eg stend
å gå (gange) - eg gjeng

Eg lurar på kva som gjorde at desse formene, som framleis er i bruk i fleire dialektar, etter kvart vart tekne borte.
Finst det noka grunngjeving frå Språkrådet som forklårer kvifor desse bøyingsformene vart fjerna?

 

 

Langveg
LangvegInnlegg: 9449
31.10.16 22:35
ferdamann: Eg lurar på kva som gjorde at desse formene, som framleis er i bruk i fleire dialektar, etter kvart vart tekne borte.
Finst det noka grunngjeving frå Språkrådet som forklårer kvifor desse bøyingsformene vart fjerna?

Det statsberande partiet Ap som sat med regjeringsmakta (for) lenge, hadde tilnærming mellom dei to målformene på sitt program (draumen om "samnorsk"), difor vart sereigne former i konservativt bokmål og nynorsk høvla vekk: Sne på den eine sida, snjo på den andre. Efter og nu, slær, fær og stend gjekk same vegen. Språknemda var eit politisk organ som hadde til hovudoppgåve å nærma dei to målformene til kvarandre, ikkje verna om norsk språk.  No er samnorsklina oppgjeven, så nynorsken treng ikkje nærma seg bokmålet meir.

Fekk ein alle målfolk med på det, vore det ikkje meg imot at ein gjekk attende til Aasennormalen.

(Innlegget ble redigert 31.10.16 22:37)

ferdamann
ferdamannInnlegg: 17
02.11.16 00:53

Likevel uforståeleg for meg at dei "konservative" formene vart fjerna. Det hadde jo vore ei moglegheit å halde fram med dei som sideformer... 

Om det no ikkje lenger gjeld å føre saman dei to skriftspråka, så kunne ein jo vurdert å etter kvart revidere forandringane som vart vedtekne dei siste tiåra.

Eg er ikkje norsk uansett - og eg er ikkje spesielt oppteken av å bruke ei særleg konservativ målform sjølv - men jamvel tykkjer eg det er gale å fjerne særnorske ord og uttrykk frå det normerte skriftspråket og på denne måten øydeleggje den særeigne kulturarven.

Opphavet mitt ligg i Nord-Tyskland. Etter at eg flytta til Norge for fleire månader sidan, har eg for fyrste gong vore heilt medviten om at eg sjølv eigentleg ikkje har ein språkleg identitet i det heile. Lågtysk er faktisk utdøydd. Dialektane vert ikkje verdsette og aksepterte av mange, og har generelt ein delvis særs låg sosial prestisje. Det einaste som har overlevt er eit sterilt standardspråk som vert sett på som den einaste fullnøyande målforma, og det er òg det einaste eg nokon gong har lært når det gjeld det eigne morsmålet mitt...

Eg kjenner ikkje til Aasennormalen, men reknar med at det hadde vore lurast å finne eit kompromiss som både tek vare på dei særeigne trekka til det norske språket og samstundes tek omsyn til noverande talemål.
Nynorsken er, som han er no, nok altfor sterkt prega av språkleg tilnærming til det dansk-norske skriftspråket.

Finst det mogelegvis nokon som kan opplyse meg om normeringa til denne teksta:
http://www.festspela.no/Dei+smaa+Styvlarne.+.d25-SwdfU3Q.ips?get=content

(Innlegget ble redigert 02.11.16 00:57)

Klikk for å gå tilbake til toppen

Siste innlegg